5 Mart 2009 Perşembe

Optik İzomeri ÖSS Kimya Konu Anlatımı

Bir karbon atomuna dört farklı atom ya da grup bağlıysa, bu tür karbon atomuna asimetrik karbon atomu denir.

Image

Yukarıdaki moleküllerde sağ üstünde yıldız bulunan karbon atomları asimetrik karbon atomlarıdır. Bu tür bileşikler biri diğerinin ayna görüntüsü olan iki tür molekül oluşturur. Ayna simetrisinde olan bu iki molekül birbiri üzerine çakıştırılamaz. Örneğin sağ ve sol ellerimiz, ayna simetrisine sahiptir.Bu tür izomeriye optik izomeri adı verilir. Buna göre bir maddenin optik izomerlerinin olması için asi­metrik karbon atomu içermesi gerekir. Böyle maddeler optikçe aktiftir.

Optikçe Aktiflik

Bir ışık dalgası yayılırken, elektriksel titreşimler bir düzlem içinde kalıyorlarsa, bu ışık dalgasına düzlem polarize ışık, ışık titreşimlerinin bir düzlemde olmasının sağlanmasına da polarizasyon denir.

Düzlem polarize ışık elde etmek için bir çok yol vardır. Bunlardan biri ışığı turmalin kristalinden geçirmektir.

Turmalin kristalinin molekül yapısı, ancak aynı düzlemde olan elektriksel titreşimleri geçirdiğinden kristalden geçen ışınlar polarılmış yani ışığın elektriksel alan titreşimlerinin bir düzlemde olması sağlanmış olur.

Düzlem polarize ışık, asimetrik karbon atomu bulunduran Süt asidi gibi bazı maddelerin çözeltilerinden geçirilirse, ışığın yayılma düzlemi sağa ya da sola doğru çevrilir. Optik izomer olan iki maddeden biri sağa doğru hangi açı ile polarize ışık düzlemini çevirmiş ise, diğeri de aynı açı ile sola çevirir. Optikçe aktif olan süt asidi için bu iki izomer aşağıdaki gibi gösterilir.

Image Image

Bu iki optik izomer maddeyi adlandırırken birbirinden ayırmak için adlarının önüne D ve L harfleri konu­lur. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi asimetrik karbon atomuna bağlı -OH , -NH2 gibi grup ya da atomlar (ha­lojenler) sağ tarafta ise bileşiğinin adının başına D-, sol tarafta ise L- konur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder